ussainara Khatoon & Ors vs Home Secretary, State Of Bihar,
Patna on 9 March, 1979
Hussainara Khatoon & Ors vs Home Secretary, State Of Bihar,
Patna on 9 March, 1979
ро╡ро┤роХрпНроХро┐ройрпН ро╡ро┐рокро░роорпН роЪрпБро░рпБроХрпНроХрооро╛роХ .
ро╣рпБроЪрпИройро╛ро░ро╛ роХро╛родрпНродрпВройрпН & рооро▒рпНро▒ро╡ро░рпНроХро│рпН vs рокрпАроХро╛ро░рпН рооро╛роиро┐ро▓ роЙро│рпНродрпБро▒рпИроЪрпН роЪрпЖропро▓ро╛ро│ро░рпН, рокро╛роЯрпНройро╛ (09.03.1979) тАУ роЪрпБро░рпБроХрпНроХроорпН
родрпАро░рпНрокрпНрокрпБ ро╡ро┤роЩрпНроХро┐ропро╡ро░рпН
роирпАродро┐рокродро┐ рокро┐.роОройрпН. рокроХро╡родро┐ (рокрпЖроЮрпНроЪрпН: рокро┐.роОройрпН. рокроХро╡родро┐, роЯро┐.роП. родрпЗроЪро╛ропрпН)
ро╡ро┤роХрпНроХро┐ройрпН рокро┐ройрпНройрогро┐
рокрпАроХро╛ро░рпН рооро╛роиро┐ро▓роЪрпН роЪро┐ро▒рпИроХро│ро┐ро▓рпН ро╡ро┐роЪро╛ро░рогрпИроХрпН роХрпИродро┐роХро│рпН (under-trials) рокро▓ роЖрогрпНроЯрпБроХро│ро╛роХ ро╡ро┐роЪро╛ро░рогрпИ роироЯроХрпНроХро╛рооро▓рпН родроЯрпБродрпНродрпБ ро╡рпИроХрпНроХрокрпНрокроЯрпНроЯро┐ро░рпБроирпНродройро░рпН. роЗроирпНрод ро╡ро┤роХрпНроХрпБ роорпАрогрпНроЯрпБроорпН ро╡ро┐роЪро╛ро░рогрпИроХрпНроХрпБ ро╡роирпНродрокрпЛродрпБ, роорпВройрпНро▒рпБ роХрпВроЯрпБродро▓рпН рокро┐ро░рооро╛рогрокрпН рокродрпНродро┐ро░роЩрпНроХро│рпН родро╛роХрпНроХро▓рпН роЪрпЖропрпНропрокрпНрокроЯрпНроЯрой. рооро╛роиро┐ро▓ роЕро░роЪрпБ роЖрогрпНроЯрпБро╡ро╛ро░ро┐ропро╛роХро╡рпБроорпН, роЪро┐ро▒ро┐роп/рокрпЖро░ро┐роп роХрпБро▒рпНро▒роЩрпНроХро│рпН роОрой роЗро░рпБ рокро┐ро░ро┐ро╡рпБроХро│ро╛роХро╡рпБроорпН рокроЯрпНроЯро┐ропро▓рпН родро╛роХрпНроХро▓рпН роЪрпЖропрпНроп роЙродрпНродро░ро╡ро┐роЯрокрпНрокроЯрпНроЯро┐ро░рпБроирпНродродрпБ; роЖройро╛ро▓рпН роЕродрпБ роЗройрпНройрпБроорпН роиро┐ро▒рпИро╡рпЗро▒рпНро▒рокрпНрокроЯро╡ро┐ро▓рпНро▓рпИ.
роорпБроХрпНроХро┐роп родрпАро░рпНрокрпНрокрпБроХро│рпН & роЙродрпНродро░ро╡рпБроХро│рпН
1. ро╡ро┐ро░рпИро╡ро╛рой ро╡ро┐роЪро╛ро░рогрпИ тАУ роЕроЯро┐рокрпНрокроЯрпИ роЙро░ро┐роорпИ
- роЪроЯрпНроЯрокрпН рокроЯро┐роиро┐ро▓рпИ (procedure) “роиро┐ропро╛ропрооро╛рой, роирпЗро░рпНроорпИропро╛рой рооро▒рпНро▒рпБроорпН роЪро░ро┐ропро╛ройродро╛роХ” роЗро░рпБроХрпНроХ ро╡рпЗрогрпНроЯрпБроорпН.
- ро╡ро┐ро░рпИро╡ро╛рой ро╡ро┐роЪро╛ро░рогрпИ (speedy trial) роОройрпНрокродрпБ роЪро░родрпНродрпБ 21-ро▓рпН роЙро│рпНро│роЯроЩрпНроХро┐роп роЕроЯро┐рокрпНрокроЯрпИ роЙро░ро┐роорпИ.
- рооро╛роиро┐ро▓роорпН роиро┐родро┐ роЕро▓рпНро▓родрпБ роиро┐ро░рпНро╡ро╛роХ роЗропро▓ро╛роорпИропрпИроХрпН роХро╛ро░рогроорпН роХро╛роЯрпНроЯро┐ роЗроирпНродроХрпН роХроЯроорпИропро┐ро▓ро┐ро░рпБроирпНродрпБ родрокрпНрокро┐роХрпНроХ роорпБроЯро┐ропро╛родрпБ. роирпАродро┐рооройрпНро▒роЩрпНроХро│рпН роЕроорпИродрпНродро▓рпН, роирпАродро┐рокродро┐роХро│рпН роиро┐ропрооройроорпН, ро╡ро┐роЪро╛ро░рогрпИ роЗропроирпНродро┐ро░родрпНродрпИ ро╡ро▓рпБрокрпНрокроЯрпБродрпНродрпБродро▓рпН рокрпЛройрпНро▒ роирпЗро░рпНрооро▒рпИ роироЯро╡роЯро┐роХрпНроХрпИроХро│рпИ роОроЯрпБроХрпНроХ роЙродрпНродро░ро╡ро┐роЯро▓ро╛роорпН.
2. роЗро▓ро╡роЪ роЪроЯрпНроЯ роЙродро╡ро┐ тАУ роЪро░родрпНродрпБ 21 & 39A
- роПро┤рпИроХро│рпБроХрпНроХрпБ роЗро▓ро╡роЪ роЪроЯрпНроЯроЪрпН роЪрпЗро╡рпИ “роиро┐ропро╛ропрооро╛рой, роирпЗро░рпНроорпИропро╛рой, роЪро░ро┐ропро╛рой” рокроЯро┐роиро┐ро▓рпИропро┐ройрпН роЗройрпНро▒ро┐ропроорпИропро╛род роЕроЩрпНроХрооро╛роХрпБроорпН; роЗродрпБ роЪро░родрпНродрпБ 21-ро▓рпН рооро▒рпИроорпБроХрооро╛роХ роЙро│рпНро│роЯроЩрпНроХро┐ропрпБро│рпНро│родрпБ.
- ро╡ро▒рпБроорпИ, роЕро▒ро┐ропро╛роорпИ, родройро┐роорпИрокрпНрокроЯрпБродрпНродрокрпНрокроЯрпНроЯ роиро┐ро▓рпИ роХро╛ро░рогрооро╛роХ ро╡ро┤роХрпНроХро▒ро┐роЮро░рпИ роиро┐ропрооро┐роХрпНроХ роорпБроЯро┐ропро╛род роТро╡рпНро╡рпКро░рпБ роХрпБро▒рпНро▒ро╡ро╛ро│ро┐роХрпНроХрпБроорпН роЗродрпБ роЕро░роЪро┐ропро▓роорпИрокрпНрокрпБ роЙро░ро┐роорпИ; роХрпБро▒рпНро▒роорпН роЪро╛роЯрпНроЯрокрпНрокроЯрпНроЯро╡ро░рпН роЖроЯрпНроЪрпЗрокройрпИ родрпЖро░ро┐ро╡ро┐роХрпНроХро╛род роиро┐ро▓рпИропро┐ро▓рпН роЕро░роЪрпБ ро╡ро┤роХрпНроХро▒ро┐роЮро░рпИ ро╡ро┤роЩрпНроХ ро╡рпЗрогрпНроЯрпБроорпН.
- роЪро░родрпНродрпБ 39A (роЪроороиро┐ро▓рпИ роирпАродро┐ & роЗро▓ро╡роЪ роЪроЯрпНроЯ роЙродро╡ро┐) роЗродрпИ ро╡ро▓ро┐ропрпБро▒рпБродрпНродрпБроХро┐ро▒родрпБ.
- Maneka Gandhi v. Union of India, M.H. Hoskot v. State of Maharashtra, Gideon v. Wainwright, Argersinger v. Hamlin роЖроХро┐роп ро╡ро┤роХрпНроХрпБроХро│рпН роорпЗро▒рпНроХрпЛро│рпН роХро╛роЯрпНроЯрокрпНрокроЯрпНроЯрой.
3. роЬро╛роорпАройрпН ро╡ро┐ро╖ропродрпНродро┐ро▓рпН роЙродрпНродро░ро╡рпБроХро│рпН
- роЕроЯрпБродрпНрод роорпБро▒рпИ роирпАродро┐рооройрпНро▒родрпНродро┐ро▓рпН роЖроЬро░рпНрокроЯрпБродрпНродрокрпНрокроЯрпБроорпНрокрпЛродрпБ, роЬро╛роорпАройрпН ро╡ро┐рогрпНрогрокрпНрокроорпН родро╛роХрпНроХро▓рпН роЪрпЖропрпНропро╡рпБроорпН, ро░ро┐рооро╛рогрпНроЯрпН роОродро┐ро░рпНроХрпНроХро╡рпБроорпН роЕро░роЪрпБ родройродрпБ роЪрпЖро▓ро╡ро┐ро▓рпН ро╡ро┤роХрпНроХро▒ро┐роЮро░рпИ ро╡ро┤роЩрпНроХ ро╡рпЗрогрпНроЯрпБроорпН (роХрпИродро┐ роЖроЯрпНроЪрпЗрокройрпИ родрпЖро░ро┐ро╡ро┐роХрпНроХро╛род роиро┐ро▓рпИропро┐ро▓рпН).
- роЕродро┐роХрокроЯрпНроЪ родрогрпНроЯройрпИропро┐ро▓рпН рокро╛родро┐роХрпНроХрпБроорпН роорпЗро▓рпН родрогрпНроЯройрпИроХрпН роХро╛ро▓родрпНродрпИ ро╡ро┐роЯ роЕродро┐роХ роХро╛ро▓роорпН роЪро┐ро▒рпИропро┐ро▓рпН роЗро░рпБроХрпНроХрпБроорпН ро╡ро┐роЪро╛ро░рогрпИроХрпН роХрпИродро┐роХро│рпБроХрпНроХрпБроорпН роЗродрпЗ роЙродрпНродро░ро╡рпБ.
4. роЕродро┐роХ роХро╛ро▓роорпН родроЯрпБродрпНродрпБ ро╡рпИроХрпНроХрокрпНрокроЯрпНроЯро╡ро░рпНроХро│рпН тАУ роЙроЯройроЯро┐ ро╡ро┐роЯрпБродро▓рпИ
- роЪро┐ро▓ ро╡ро┐роЪро╛ро░рогрпИроХрпН роХрпИродро┐роХро│рпН, роХрпБро▒рпНро▒ро╡ро┐ропро▓рпН родрогрпНроЯройрпИ рокрпЖро▒рпНро▒ро┐ро░рпБроирпНродро╛ро▓рпН роХро┐роЯрпИродрпНродро┐ро░рпБроХрпНроХроХрпНроХрпВроЯро┐роп роЕродро┐роХрокроЯрпНроЪ родрогрпНроЯройрпИроХрпН роХро╛ро▓родрпНродрпИ ро╡ро┐роЯ роЕродро┐роХ роХро╛ро▓роорпН роЪро┐ро▒рпИропро┐ро▓рпН роЗро░рпБроирпНродройро░рпН (роО.роХро╛. рокрпБродрпНродрпБ рооро╣рпНро▓ро┐ тАУ 1972 роорпБродро▓рпН, 6 роЖрогрпНроЯрпБроХро│рпБроХрпНроХрпБроорпН роорпЗро▓рпН).
- роЗродрпБ “рооройро┐род роородро┐рокрпНрокрпБроХро│рпН роорпАродрпБ роЕроХрпНроХро▒рпИропро┐ройрпНроорпИропрпИ” роХро╛роЯрпНроЯрпБро╡родро╛роХ роирпАродро┐рооройрпНро▒роорпН роХроЯрпБроорпИропро╛роХ ро╡ро┐рооро░рпНроЪро┐родрпНродродрпБ.
- роЕродрпНродроХрпИроп роХрпИродро┐роХро│рпН роЙроЯройроЯро┐ропро╛роХ ро╡ро┐роЯрпБродро▓рпИ роЪрпЖропрпНропрокрпНрокроЯ ро╡рпЗрогрпНроЯрпБроорпН; родрпКроЯро░рпНроирпНрод родроЯрпБрокрпНрокрпБ роЪро░родрпНродрпБ 21 роорпАро▒ро▓рпН.
5. роЬро╛роорпАройрпН рокрпЖро▒ роорпБроЯро┐ропро╛род роПро┤рпИроХро│рпН
- роЬро╛роорпАройрпН рокрпЖро▒родрпНродроХрпНроХ роХрпБро▒рпНро▒роЩрпНроХро│ро┐ро▓рпН роЗро░рпБрокрпНрокро╡ро░рпНроХро│рпНроХрпВроЯ, ро╡ро┐ро┤ро┐рокрпНрокрпБрогро░рпНро╡рпБ роЗро▓рпНро▓ро╛роорпИропро╛ро▓рпН роЕро▓рпНро▓родрпБ рокрогроорпН/роЬро╛роорпАройрпНродро╛ро░ро░рпН роЗро▓рпНро▓ро╛родродро╛ро▓рпН роЪро┐ро▒рпИропро┐ро▓рпН роЗро░рпБроХрпНроХро┐ройрпНро▒ройро░рпН.
- роиро╛роЯрпБ родро┤рпБро╡ро┐роп роЗро▓ро╡роЪ роЪроЯрпНроЯроЪрпН роЪрпЗро╡рпИродрпН родро┐роЯрпНроЯроорпН роЕро╡роЪро┐ропроорпН роОрой ро╡ро▓ро┐ропрпБро▒рпБродрпНродрокрпНрокроЯрпНроЯродрпБ.
6. роЕро░роЪрпБроХрпНроХрпБ роЕро│ро┐роХрпНроХрокрпНрокроЯрпНроЯ роЙродрпНродро░ро╡рпБроХро│рпН
- 65 роЪро┐ро▒рпИроХро│ро┐ройрпН ро╡ро┐роЪро╛ро░рогрпИроХрпН роХрпИродро┐роХро│рпН роХрпБро▒ро┐родрпНрод роЖрогрпНроЯрпБро╡ро╛ро░ро┐ рокроЯрпНроЯро┐ропро▓рпИ 3 ро╡ро╛ро░роЩрпНроХро│ро┐ро▓рпН родро╛роХрпНроХро▓рпН роЪрпЖропрпНроп ро╡рпЗрогрпНроЯрпБроорпН.
- роЪро░родрпНродрпБ 167(2) рокро┐ро░ро┐ро╡ро┐ройрпН рокроЯро┐ роЖро╡рогрокрпНрокроЯрпБродрпНродрокрпНрокроЯрпНроЯ ро░ро┐рооро╛рогрпНроЯрпН родрпЗродро┐роХро│рпИрокрпН рокро▒рпНро▒ро┐роп рокро┐ро░рооро╛рогрокрпН рокродрпНродро┐ро░родрпНродрпИ 2 ро╡ро╛ро░роЩрпНроХро│ро┐ро▓рпН родро╛роХрпНроХро▓рпН роЪрпЖропрпНроп ро╡рпЗрогрпНроЯрпБроорпН.
- роирпАродро┐рооройрпНро▒роЩрпНроХро│ро┐ройрпН роЗро░рпБрокрпНрокро┐роЯроорпН, 31.12.1978 роиро┐ро▓ро╡ро░рокрпНрокроЯро┐ роиро┐ро▓рпБро╡рпИропро┐ро▓рпН роЙро│рпНро│ ро╡ро┤роХрпНроХрпБроХро│ро┐ройрпН роОрогрпНрогро┐роХрпНроХрпИ, 6 рооро╛родроЩрпНроХро│рпБроХрпНроХрпБ роорпЗро▓рпН родро╛роородрооро╛рой ро╡ро┤роХрпНроХрпБроХро│рпБроХрпНроХро╛рой роХро╛ро░рогроЩрпНроХро│рпН роЖроХро┐ропро╡ро▒рпНро▒рпИ 3 ро╡ро╛ро░роЩрпНроХро│ро┐ро▓рпН родрпЖро░ро┐ро╡ро┐роХрпНроХ ро╡рпЗрогрпНроЯрпБроорпН.
- рокро╛роЯрпНройро╛ роЙропро░рпНроирпАродро┐рооройрпНро▒роорпН роЪро┐ро▓ роХрпИродро┐роХро│рпИ рооро╛родро┐ро░ро┐ропро╛роХ роОроЯрпБродрпНродрпБ ро░ро┐рооро╛рогрпНроЯрпН роироЯрпИроорпБро▒рпИ роЗрогроХрпНроХродрпНродрпИ роЪро░ро┐рокро╛ро░рпНроХрпНроХ ро╡рпЗрогрпНроЯрпБроорпН; рокроЯрпНроЯро┐ропро▓рпН роироХро▓рпНроХро│рпИ 10 роиро╛роЯрпНроХро│ро┐ро▓рпН ро╡ро┤роЩрпНроХ ро╡рпЗрогрпНроЯрпБроорпН.
- ро╡ро┤роХрпНроХрпБ 04.04.1979 роЕройрпНро▒рпБ роЗро▒рпБродро┐ ро╡ро┐роЪро╛ро░рогрпИроХрпНроХрпБ ро╡ро░рпБроорпН; роЙроЪрпНроЪ роирпАродро┐рооройрпНро▒ ро╡ро┤роХрпНроХро▒ро┐роЮро░рпН роЪроЩрпНроХродрпНродро┐ро▒рпНроХрпБ роЕро▒ро┐ро╡ро┐рокрпНрокрпБ роЕройрпБрокрпНрокрокрпНрокроЯрпНроЯродрпБ.
7. роЕроорпЖро░ро┐роХрпНроХ роорпБройрпНройрпБродро╛ро░рогроЩрпНроХро│рпН
- роЪро┐ро▒рпИроЪрпН роЪрпАро░рпНродро┐ро░рпБродрпНродродрпНродро┐ро▓рпН роЕроорпЖро░ро┐роХрпНроХ роирпАродро┐рооройрпНро▒роЩрпНроХро│рпН 8ро╡родрпБ родро┐ро░рпБродрпНродродрпНродрпИрокрпН рокропройрпНрокроЯрпБродрпНродро┐ роЪрпЖропро▓рпВроХрпНроХрооро╛рой рокроЩрпНроХрпБ ро╡роХро┐родрпНродрой (Rhem v. Malcolm, Holt v. Sarver, Newman v. Alabama, Gates v. Collier).
- “роЕро░роЪрпБ ро╡ро▒рпБроорпИропрпИроХрпН роХро╛ро░рогроорпН роХро╛роЯрпНроЯро┐ роЕро░роЪро┐ропро▓роорпИрокрпНрокрпБ роЙро░ро┐роорпИроХро│рпИ рооро▒рпБроХрпНроХ роорпБроЯро┐ропро╛родрпБ” роОройрпНрокродрпБ роорпЗро▒рпНроХрпЛро│рпН роХро╛роЯрпНроЯрокрпНрокроЯрпНроЯродрпБ.
8. роЪроорпВроХ роирпАродро┐ роХрпБро▒ро┐родрпНрод роХро░рпБродрпНродрпБроХро│рпН
- роПро┤рпИроХро│рпН “роПро┤рпИроХро│рпБроХрпНроХро╛рой роЪроЯрпНроЯроорпН” (law for the poor) роЕро▓рпНро▓, “роПро┤рпИроХро│ро┐ройрпН роЪроЯрпНроЯроорпН” (law of the poor) ро╡рпЗрогрпНроЯрпБроорпН.
- роЪроЯрпНроЯ роЕроорпИрокрпНрокрпБ рокро▓ро╡рпАройрооро╛рой рокро┐ро░ро┐ро╡ро┐ройро░рпБроХрпНроХрпБ роироорпНрокроХродрпНродройрпНроорпИропрпИ роЗро┤роирпНродрпБро╡ро┐роЯрпНроЯродрпБ; роЪроороиро┐ро▓рпИ роирпАродро┐ропрпИ роЪроЯрпНроЯродрпНродро┐ро▓рпН роЪрпЖро▓рпБродрпНрод ро╡рпЗрогрпНроЯрпБроорпН.
- Justice Brennan, Leeman Abbot роЖроХро┐ропрпЛро░ро┐ройрпН роорпЗро▒рпНроХрпЛро│рпНроХро│рпН роЗроЯроорпНрокрпЖро▒рпНро▒рой.
роорпБроЯро┐ро╡рпБ
роЗроирпНродродрпН родрпАро░рпНрокрпНрокрпБ, ро╡ро┐ро░рпИро╡ро╛рой ро╡ро┐роЪро╛ро░рогрпИ рооро▒рпНро▒рпБроорпН роЗро▓ро╡роЪ роЪроЯрпНроЯ роЙродро╡ро┐ропрпИ роЪро░родрпНродрпБ 21-ройрпН роЕроЯро┐рокрпНрокроЯрпИ роЙро░ро┐роорпИропро╛роХ роиро┐ро▓рпИроиро┐ро▒рпБродрпНродро┐роп роорпИро▓рпНроХро▓рпН родрпАро░рпНрокрпНрокро╛роХрпБроорпН. рооройро┐род роХрогрпНрогро┐ропроорпН, роЪроорпВроХ роирпАродро┐, рооро▒рпНро▒рпБроорпН роЪроЯрпНроЯ роЕроорпИрокрпНрокро┐ройрпН роироорпНрокроХродрпНродройрпНроорпИ роЖроХро┐ропро╡ро▒рпНро▒рпИ роорпИропрооро╛роХроХрпН роХрпКрогрпНроЯрпБ рокрпАроХро╛ро░рпН роЕро░роЪрпБроХрпНроХрпБроорпН роирпАродро┐родрпНродрпБро▒рпИроХрпНроХрпБроорпН рокро▓ роХроЯрпНроЯро│рпИроХро│рпН рокро┐ро▒рокрпНрокро┐роХрпНроХрокрпНрокроЯрпНроЯрой.
