{"id":17108,"date":"2025-11-11T23:27:32","date_gmt":"2025-11-11T17:57:32","guid":{"rendered":"https:\/\/service-public.in\/?p=17108"},"modified":"2025-11-11T23:27:40","modified_gmt":"2025-11-11T17:57:40","slug":"judgement-sarah-mathew-vs-inst-cardio-vascular-diseases-ors-on-26november-2013-eng-pdf-tam-text-quiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/service-public.in\/?p=17108","title":{"rendered":"Judgement &#8211; Sarah Mathew vs Inst., Cardio Vascular Diseases &amp; Ors on 26November, 2013 (Eng-pdf + Tam-text + Quiz)"},"content":{"rendered":"\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/service-public.in\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sarah_Mathew_vs_Inst_Cardio_Vascular_Diseases_Ors_on_26_November_2013.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Embed of Sarah_Mathew_vs_Inst_Cardio_Vascular_Diseases_Ors_on_26_November_2013.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-1fbdf7c8-b8d4-45fd-bce1-e8b836c5fdaf\" href=\"https:\/\/service-public.in\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sarah_Mathew_vs_Inst_Cardio_Vascular_Diseases_Ors_on_26_November_2013.pdf\">Sarah_Mathew_vs_Inst_Cardio_Vascular_Diseases_Ors_on_26_November_2013<\/a><a href=\"https:\/\/service-public.in\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sarah_Mathew_vs_Inst_Cardio_Vascular_Diseases_Ors_on_26_November_2013.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-1fbdf7c8-b8d4-45fd-bce1-e8b836c5fdaf\">Download<\/a><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#x2696;&#xfe0f; <strong>\u0baa\u0b95\u0bc1\u0ba4\u0bbf 1 \u2013 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b85\u0b9f\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc8 \u0bb5\u0bbf\u0bb5\u0bb0\u0bae\u0bcd (Background of the Case)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0baa\u0bc6\u0baf\u0bb0\u0bcd:<\/strong><br><em>Sarah Mathew vs Institute of Cardio Vascular Diseases by Dr. K.M. Cherian &amp; Others<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0ba4\u0bc7\u0ba4\u0bbf:<\/strong> 26 \u0ba8\u0bb5\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bb0\u0bcd 2013<br><strong>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb3\u0bcd:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0b86\u0bb0\u0bcd.\u0b8e\u0bae\u0bcd. \u0bb2\u0bcb\u0ba4\u0bbe<\/li>\n\n\n\n<li>\u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0b8f.\u0b95\u0bc7. \u0baa\u0b9f\u0bcd\u0ba9\u0bbe<\/li>\n\n\n\n<li>\u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0b9a\u0bc1\u0bb0\u0bc7\u0bb7\u0bcd \u0b95\u0bc7\u0ba4\u0bcd\u0b95\u0bb0\u0bcd<\/li>\n\n\n\n<li>\u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0bb5\u0bbf. \u0b95\u0bcb\u0baa\u0bbe\u0bb2 \u0b95\u0bb5\u0bc1\u0b9f\u0bbe<\/li>\n\n\n\n<li>\u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0b9a\u0bc1\u0bb0\u0bbf\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bb0\u0bcd \u0b9a\u0bbf\u0b99\u0bcd \u0ba8\u0bc0\u0b9c\u0bb0\u0bcd<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b8e\u0ba3\u0bcd:<\/strong> Criminal Appeal No. 286 of 2008<br>(\u0bae\u0bc1\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0bc1 Madras High Court \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0bae\u0bc7\u0bb2\u0bcd\u0bae\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0baf\u0bc0\u0b9f\u0bc1)<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f9fe; <strong>\u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b9a\u0bbe\u0bb0\u0bae\u0bcd (Facts of the Case):<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sarah Mathew \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0bb5\u0bb0\u0bcd,<br>\u0ba4\u0ba9\u0ba4\u0bc1 \u0b95\u0ba3\u0bb5\u0bb0\u0bcd <strong>Mr. Mathew<\/strong> \u0bae\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb5 \u0b9a\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1 \u0bae\u0bb0\u0ba3\u0bae\u0bcd \u0b85\u0b9f\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1<br><strong>Institute of Cardio Vascular Diseases (Dr. K.M. Cherian Hospital)<\/strong> \u0bae\u0bc0\u0ba4\u0bc1 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1 \u0bae\u0bc1\u0ba9\u0bcd\u0bb5\u0bc8\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bcd.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0b85\u0bb5\u0bb0\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1:<br>\u0bae\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb5\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0b95\u0bb5\u0ba9\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0bb5\u0bbe\u0b95 \u0ba8\u0b9f\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1, \u0b9a\u0bb0\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba9 \u0b9a\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bc8 \u0b85\u0bb3\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba4\u0ba4\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0b85\u0bb5\u0bb0\u0ba4\u0bc1 \u0b95\u0ba3\u0bb5\u0bb0\u0bcd \u0b89\u0baf\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb4\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bcd.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0b87\u0ba4\u0ba9\u0bc8 \u0b85\u0b9f\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0b95\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bca\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1, \u0b85\u0bb5\u0bb0\u0bcd <strong>Criminal Complaint<\/strong> \u0b92\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bc8 2001-\u0bb2\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bcd.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x2696;&#xfe0f; <strong>\u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb0\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0ba9\u0bc8 (Legal Issue):<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bae\u0bc8\u0baf \u0b95\u0bc7\u0bb3\u0bcd\u0bb5\u0bbf:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1 \u0bae\u0ba9\u0bc1 \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0baf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0ba8\u0bc7\u0bb0\u0bae\u0bbe,<br>\u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd (Magistrate) \u0b85\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bae\u0ba9\u0bc1\u0bb5\u0bc8 \u201ctake cognizance\u201d \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bc7\u0bb0\u0bae\u0bbe<br>\u2014 <strong>limitation period (\u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bb5\u0bb0\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bc1)<\/strong> \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0b9f\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b85\u0ba4\u0bbe\u0bb5\u0ba4\u0bc1,<br><strong>Criminal Procedure Code (CrPC) Section 468<\/strong> \u0baa\u0b9f\u0bbf \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bb5\u0bb0\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0b8e\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bbf \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0b9f\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd?<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f4dc; <strong>Section 468 of CrPC (Limitation for Taking Cognizance):<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMagistrate \u0b92\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bb0\u0bcd, \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0b95\u0bb4\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bae\u0bcd \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0baa\u0bbf\u0bb1\u0b95\u0bc1<br>\u0b85\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc8\u0b95\u0bcd \u2018cognizance\u2019 \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95 \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba4\u0bc1.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bb5\u0bb0\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bc1:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0ba9\u0bc8 1 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bb3\u0bcd \u2013 1 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1<\/li>\n\n\n\n<li>\u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0ba9\u0bc8 3 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bb3\u0bcd \u2013 3 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1<\/li>\n\n\n\n<li>\u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0ba9\u0bc8 7 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bb3\u0bcd \u2013 3 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1 (\u0b9a\u0bbf\u0bb2 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd 7 \u0bb5\u0bb0\u0bc8)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f570;&#xfe0f; <strong>\u0b9a\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sarah Mathew \u0b85\u0bb5\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd 2001-\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb2\u0bc1\u0bae\u0bcd,<br>\u0b85\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8 <strong>Magistrate \u201ccognizance\u201d \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1 2003-\u0bb2\u0bcd.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b87\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1 \u0b95\u0bc7\u0bb3\u0bcd\u0bb5\u0bbf:<br>&#x1f449; \u201c\u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bb5\u0bb0\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0b8e\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1?\u201d<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbe?<\/strong><br>\u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd cognizance \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbe?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f9d1;&#x200d;&#x2696;&#xfe0f; <strong>\u0bae\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc8\u0baf \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0bae\u0bc1\u0ba9\u0bcd\u0ba9\u0bb0\u0bcd, <strong>\u201cBharat Damodar Kale vs State of A.P. (2003)\u201d<\/strong> \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb2\u0bcd<br>\u0b89\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0bbf\u0baf\u0ba4\u0bc1:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cLimitation period starts from the date of filing the complaint,<br>not from the date of taking cognizance.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b86\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd,<br><strong>State of Punjab vs Sarwan Singh (1981)<\/strong> \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b87\u0ba4\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bae\u0bbe\u0bb1\u0bbe\u0ba9 \u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b9f\u0bc1 \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b85\u0ba4\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd,<br>\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b89\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u2014<br>\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bae\u0bc1\u0bb0\u0ba3\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc8 \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bcd\u0b95 <strong>Constitution Bench (5 Judges)<\/strong> \u0b85\u0bae\u0bb0\u0bcd\u0bb5\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0b9a\u0bbe\u0bb0\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x2696;&#xfe0f; <strong>\u0bae\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0baf \u0b95\u0bc7\u0bb3\u0bcd\u0bb5\u0bbf (Point for Determination):<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cCrPC Section 468 \u0baa\u0b9f\u0bbf, \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u2018period of limitation\u2019 \u0b8e\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1?<br>\u2013 \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd (date of filing)?<br>\u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd cognizance \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd (date of cognizance)?\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#x2696;&#xfe0f; <strong>\u0baa\u0b95\u0bc1\u0ba4\u0bbf 2 \u2013 \u2018Limitation\u2019 \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bb5\u0bb0\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0bb5\u0bbf\u0bb3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bae\u0bcd<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f4d8; <strong>Section 468 CrPC \u2013 Limitation for Taking Cognizance<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Criminal Procedure Code (CrPC) \u0baa\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb5\u0bc1 <strong>468<\/strong> \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc8 \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bca\u0bb3\u0bcd\u0bb3 (\u2018take cognizance\u2019) \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba4\u0bc1,<br>\u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0b95\u0bb4\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba8\u0bbf\u0bb0\u0bcd\u0ba3\u0baf\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bae\u0bcd \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0baa\u0bbf\u0bb1\u0b95\u0bc1.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b85\u0ba4\u0bbe\u0bb5\u0ba4\u0bc1, \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bae\u0bcd \u0b9a\u0bca\u0bb2\u0bcd\u0bb5\u0ba4\u0bc1 \u2014<br>\u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0b95\u0bb4\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b9a\u0bbf\u0bb2 \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bb3\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd.<br>\u0b85\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc8 \u0bae\u0bbf\u0b9e\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf \u0baa\u0bbf\u0bb1\u0b95\u0bc1 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95 \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f4dc; <strong>Section 469 CrPC \u2013 Commencement of the Period of Limitation<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb5\u0bc1 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cLimitation period\u201d \u0b8e\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1 \u0b86\u0bb0\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bae\u0bbe\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1 \u0b95\u0bc0\u0bb4\u0bc7 \u0b9a\u0bca\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0bae\u0bc2\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bc1 \u0b9a\u0bc2\u0bb4\u0bcd\u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b8e\u0ba4\u0bc1 \u0b8f\u0bb1\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1 \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc8\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb1\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1:<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1&#xfe0f;&#x20e3; \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0b95\u0bb4\u0bcd\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd,<br>2&#xfe0f;&#x20e3; \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0ba4\u0bc6\u0bb0\u0bbf\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd (when offence comes to knowledge),<br>3&#xfe0f;&#x20e3; \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bb5\u0bbe\u0bb3\u0bbf \u0b85\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0bb3\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bbe\u0ba3\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd (when offender\u2019s identity becomes known).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b8e\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd \u0bae\u0bc1\u0ba4\u0bb2\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0ba8\u0b9f\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bcb, \u0b85\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bbe\u0ba9\u0bcd \u201climitation clock\u201d \u0b86\u0bb0\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bae\u0bbe\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f9e9; <strong>Section 470\u2013473 CrPC \u2013 Exceptions &amp; Extensions<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Section 470:<\/strong> \u0b9a\u0bbf\u0bb2 \u0b9a\u0bc2\u0bb4\u0bcd\u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8\u0b95\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u201climitation\u201d \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc8 \u0ba8\u0bbf\u0bb1\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bb2\u0bbe\u0bae\u0bcd (exclusion of time).<br>\u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1: \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bb5\u0bbe\u0bb3\u0bbf \u0bb5\u0bc6\u0bb3\u0bbf\u0ba8\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1, \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0b89\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bb0\u0bb5\u0bc1 \u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc1\u0bb5\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Section 473:<\/strong> \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd, \u201c\u0b9a\u0bb0\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba9 \u0b95\u0bbe\u0bb0\u0ba3\u0bae\u0bcd\u201d (sufficient cause) \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bbe\u0b95 \u0ba8\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd,<br>\u201climitation\u201d \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0baa\u0bbf\u0bb1\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8 \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bca\u0bb3\u0bcd\u0bb3\u0bb2\u0bbe\u0bae\u0bcd.<br>\u0b87\u0ba4\u0bc8 \u201cCondonation of delay\u201d \u0b8e\u0ba9\u0b9a\u0bcd \u0b9a\u0bca\u0bb2\u0bcd\u0bb5\u0bb0\u0bcd.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#x1f9e0; <strong>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b86\u0bb4\u0bae\u0bbe\u0ba9 \u0b86\u0bb0\u0bbe\u0baf\u0bcd\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b89\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0b87\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b87\u0bb0\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1 \u0bb5\u0bbf\u0bb7\u0baf\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc8\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bbe\u0bb0\u0bcd\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">(A) <strong>\u201cFiling of Complaint\u201d vs \u201cTaking Cognizance\u201d<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u201cFiling of Complaint\u201d \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1 \u2014 \u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bcd \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cTaking Cognizance\u201d \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1 \u2014 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0ba4\u0bbf \u0b85\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc8 \u0b8f\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bc1 \u0bb5\u0bbf\u0b9a\u0bbe\u0bb0\u0ba3\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b87\u0bb5\u0bc8 \u0b87\u0bb0\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1 <strong>\u0bb5\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0baf\u0bbe\u0b9a\u0bae\u0bbe\u0ba9 \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba8\u0bbf\u0bb2\u0bc8<\/strong>\u0b95\u0bb3\u0bcd.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">(B) <strong>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0bae\u0ba4\u0bae\u0bcd vs \u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0bae\u0ba4\u0bae\u0bcd<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0bbf\u0ba9\u0bb0\u0bcd:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bc8 \u2018cognizance\u2019 \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95 \u0b9a\u0bbf\u0bb2 \u0bae\u0bbe\u0ba4\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0bae\u0ba4\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb2\u0bcd,<br>\u0b85\u0ba4\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0baa\u0bca\u0bb1\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe? \u0b87\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0bc8\u0baf\u0bc7.<br>\u0b8e\u0ba9\u0bb5\u0bc7, limitation period \u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bb2\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0bae\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bc7 \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0b9f\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd,<br>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bb2\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b85\u0ba4\u0bbe\u0bb5\u0ba4\u0bc1,<br>\u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bcd \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bc7\u0baf\u0bc7 \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0bb0\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba9 \u0ba8\u0b9f\u0bb5\u0b9f\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb5\u0bbf\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bc1 \u0b8e\u0ba9 \u0b95\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd.<br>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bc8 \u2018cognizance\u2019 \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1 \u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0ba9\u0bb0\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0b95\u0bb4\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bbf\u0bb0\u0bcd\u0bb5\u0bbe\u0b95\u0b9a\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bb2\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b9f\u0bc1 \u0bae\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bc7.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x2696;&#xfe0f; <strong>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b95\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cLaw of limitation is meant to prevent stale claims \u2014<br>not to penalize a diligent complainant for delay on the part of the court.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0ba4\u0bae\u0bbf\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bcd:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bb5\u0bb0\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0b9a\u0bcd \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bae\u0bcd \u0baa\u0bb4\u0bc8\u0baf \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bc8\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0b9f\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bb1\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0b95 \u0ba4\u0bbe\u0ba9\u0bcd;<br>\u0b86\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0ba8\u0bc7\u0bb0\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0baa\u0bb0\u0bc8,<br>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0bae\u0ba4\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95 \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba4\u0bc1.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f9fe; <strong>\u0bae\u0bc1\u0ba9\u0bcd\u0ba9\u0bbe\u0bb3\u0bcd \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0bae\u0bc0\u0bb3\u0bbe\u0baf\u0bcd\u0bb5\u0bc1:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1&#xfe0f;&#x20e3; <strong>State of Punjab vs Sarwan Singh (1981)<\/strong> \u2013<br>\u0b87\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0bbf\u0baf\u0ba4\u0bc1:<br>\u201cLimitation period starts when the court takes cognizance.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2&#xfe0f;&#x20e3; <strong>Bharat Damodar Kale vs State of A.P. (2003)<\/strong> \u2013<br>\u0b87\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0bbf\u0baf\u0ba4\u0bc1:<br>\u201cLimitation period starts when the complaint is filed.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b87\u0bb5\u0bcd\u0bb5\u0bbf\u0bb0\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1 \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0bae\u0bc1\u0bb0\u0ba3\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba9.<br>\u0b87\u0ba4\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd <strong>Constitution Bench (5 Judges)<\/strong> \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0bae\u0bbe\u0ba9\u0bae\u0bcd \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x2696;&#xfe0f; <strong>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0baa\u0bc6\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0ba9\u0bcd\u0bae\u0bc8 (Majority Opinion):<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cSection 468 of CrPC should be interpreted to mean that<br>the limitation period begins from the date of filing of complaint<br>and not from the date when the court takes cognizance.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0ba4\u0bae\u0bbf\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bcd:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cCrPC \u0baa\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb5\u0bc1 468 \u0b87\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bcd \u2014<br>\u2018Limitation\u2019 \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bae\u0bcd \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0baf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd;<br>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u2018cognizance\u2019 \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x2696;&#xfe0f; <strong>Minority (\u0bb5\u0bbf\u0bb0\u0bcb\u0ba4 \u0b95\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1):<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b92\u0bb0\u0bc1 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0ba4\u0bbf (Justice Gopala Gowda) \u0bb5\u0bc7\u0bb1\u0bc1\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0b95\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bc6\u0bb0\u0bbf\u0bb5\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bcd:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cLimitation should begin from the date of cognizance,<br>as the judicial act of taking cognizance is the real trigger.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b86\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bc6\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0ba9\u0bcd\u0bae\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bc1 \u0ba8\u0bbf\u0bb0\u0bbe\u0b95\u0bb0\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#x1f4d8; <strong>\u0baa\u0b95\u0bc1\u0ba4\u0bbf 4 \u2013 \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0bb5\u0bbf\u0bb3\u0bc8\u0bb5\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd (Legal Implications &amp; Principle)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 <strong>\u201cSarah Mathew Principle\u201d<\/strong> \u0b8e\u0ba9 \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b85\u0bb4\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f4da; <strong>Sarah Mathew Principle:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cFor the purpose of computing limitation under Section 468 CrPC,<br>the relevant date is the date of filing or institution of complaint,<br>not the date of cognizance by the Magistrate.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0ba4\u0bae\u0bbf\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bcd:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cCrPC 468 \u0baa\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb5\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b95\u0bc0\u0bb4\u0bcd limitation \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1,<br>\u0b95\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b95\u0bca\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0ba4\u0bc1 \u2018\u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd\u2019;<br>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd cognizance \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x2696;&#xfe0f; <strong>\u0b87\u0ba4\u0ba9\u0bcd \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0bb5\u0bbf\u0bb3\u0bc8\u0bb5\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd (Impact on Criminal Law):<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1&#xfe0f;&#x20e3; <strong>\u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bcd \u0baa\u0bbe\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 (Protection to Complainant):<\/strong><br>\u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0baa\u0b9f\u0bbf \u0ba8\u0bc7\u0bb0\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4\u0bb5\u0bb0\u0bcd \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0ba4\u0bbe\u0bae\u0ba4\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bbe\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f \u0bae\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bbe\u0bb0\u0bcd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2&#xfe0f;&#x20e3; <strong>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b95\u0b9f\u0bae\u0bc8 (Judicial Responsibility):<\/strong><br>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc8 \u0ba4\u0bbe\u0bae\u0ba4\u0bae\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bbf \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bca\u0bb3\u0bcd\u0bb3 \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0bae\u0bb1\u0bc8\u0bae\u0bc1\u0b95\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb1\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0b89\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3&#xfe0f;&#x20e3; <strong>\u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0ba4\u0bc6\u0bb3\u0bbf\u0bb5\u0bc1 (Doctrinal Clarity):<\/strong><br>1981-\u0bae\u0bcd \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1 Sarwan Singh \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b87\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0b95\u0bc1\u0bb4\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bc0\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0baf\u0ba4\u0bc1.<br>\u0b87\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1 \u0b85\u0ba9\u0bc8\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0bae\u0bcd <strong>\u201cdate of filing\u201d<\/strong> \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc8 \u0b85\u0b9f\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0b95\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bca\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1 limitation \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0b9f \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4&#xfe0f;&#x20e3; <strong>\u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb1\u0bbf\u0b9e\u0bb0\u0bcd \u0bb5\u0bb4\u0bbf\u0b95\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bb2\u0bcd (Guidance for Practitioners):<\/strong><br>\u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb1\u0bbf\u0b9e\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0baf\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba4\u0bc7\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bc8 \u0b9a\u0bb0\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0b95 \u0baa\u0ba4\u0bbf\u0bb5\u0bc1\u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4\u0bb2\u0bcd \u0bae\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0baf\u0bae\u0bbe\u0ba9\u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bbf\u0bb1\u0ba4\u0bc1.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f9e9; <strong>\u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0bb5\u0bc1 (Conclusion):<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bae\u0bc2\u0bb2\u0bae\u0bcd, \u0b89\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd <strong>\u0ba8\u0bc7\u0bb0\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0ba8\u0b9f\u0bb5\u0b9f\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8 \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bb5\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0ba8\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0baf\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bbf\u0b9f\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95\u0b9a\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1.<\/strong><br>\u0b87\u0ba4\u0bc1 \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bb5\u0bbf\u0baf\u0bb2\u0bcd \u0ba8\u0b9f\u0bc8\u0bae\u0bc1\u0bb1\u0bc8 \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd (Criminal Procedure Code)<br><strong>\u201cFairness and Justice\u201d<\/strong> \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0b95\u0bca\u0bb3\u0bcd\u0b95\u0bc8\u0baf\u0bc8 \u0bb5\u0bb2\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0baf \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#x1f393; <strong>Study Note \u2013 Sarah Mathew vs Institute of Cardio Vascular Diseases (2013)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x2696;&#xfe0f; <strong>1&#xfe0f;&#x20e3; \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bb5\u0bbf\u0bb5\u0bb0\u0bae\u0bcd:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th>\u0b85\u0bae\u0bcd\u0b9a\u0bae\u0bcd<\/th><th>\u0bb5\u0bbf\u0bb5\u0bb0\u0bae\u0bcd<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>\u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0baa\u0bc6\u0baf\u0bb0\u0bcd<\/td><td>Sarah Mathew vs Institute of Cardio Vascular Diseases by Dr. K.M. Cherian &amp; Ors<\/td><\/tr><tr><td>\u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0ba4\u0bc7\u0ba4\u0bbf<\/td><td>26 \u0ba8\u0bb5\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bb0\u0bcd 2013<\/td><\/tr><tr><td>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb3\u0bcd<\/td><td>\u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0b86\u0bb0\u0bcd.\u0b8e\u0bae\u0bcd. \u0bb2\u0bcb\u0ba4\u0bbe, \u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0b8f.\u0b95\u0bc7. \u0baa\u0b9f\u0bcd\u0ba9\u0bbe, \u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0bb5\u0bbf. \u0b95\u0bcb\u0baa\u0bbe\u0bb2 \u0b95\u0bb5\u0bc1\u0b9f\u0bbe, \u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0b9a\u0bc1\u0bb0\u0bc7\u0bb7\u0bcd \u0b95\u0bc7\u0ba4\u0bcd\u0b95\u0bb0\u0bcd, \u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0b9a\u0bc1\u0bb0\u0bbf\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bb0\u0bcd \u0b9a\u0bbf\u0b99\u0bcd \u0ba8\u0bc0\u0b9c\u0bb0\u0bcd<\/td><\/tr><tr><td>\u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bb5\u0b95\u0bc8<\/td><td>Criminal Appeal No. 286 of 2008<\/td><\/tr><tr><td>\u0bae\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc8\u0baf \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd<\/td><td>\u0bae\u0ba4\u0bb0\u0bbe\u0bb8\u0bcd \u0b89\u0baf\u0bb0\u0bcd\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd<\/td><\/tr><tr><td>\u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb5\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd<\/td><td>CrPC Sections 468\u2013473 (Limitation for cognizance)<\/td><\/tr><tr><td>\u0bae\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0baf \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0b95\u0bc7\u0bb3\u0bcd\u0bb5\u0bbf<\/td><td>\u201cLimitation period\u201d \u0b8e\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd? \u2014 \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd? \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1 cognizance \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd?<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f4da; <strong>2&#xfe0f;&#x20e3; \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd\u0ba9\u0ba3\u0bbf:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sarah Mathew \u0ba4\u0ba9\u0ba4\u0bc1 \u0b95\u0ba3\u0bb5\u0bb0\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bae\u0bb0\u0ba3\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0bae\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb5 \u0b85\u0bb2\u0b9f\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0baf \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bcd.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0ba4\u0bc7\u0ba4\u0bbf: 2001<\/li>\n\n\n\n<li>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u201ccognizance\u201d \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1: 2003<\/li>\n\n\n\n<li>\u0b95\u0bc7\u0bb3\u0bcd\u0bb5\u0bbf:<br><strong>Limitation period<\/strong> \u0b8e\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd?\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd?<\/li>\n\n\n\n<li>\u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd cognizance \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd?<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x2696;&#xfe0f; <strong>3&#xfe0f;&#x20e3; \u0b9a\u0bae\u0bcd\u0baa\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bae\u0bcd (CrPC Sections):<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Section 468<\/strong> \u2013 Limitation for taking cognizance<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Section 469<\/strong> \u2013 When limitation period starts<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Section 470\u2013473<\/strong> \u2013 Exceptions &amp; condonation for delay<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f4dc; <strong>4&#xfe0f;&#x20e3; \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0bae\u0bbe\u0ba9\u0bae\u0bcd:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cLimitation period starts from the date of filing of complaint,<br>not from the date of taking cognizance.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0ba4\u0bae\u0bbf\u0bb4\u0bbf\u0bb2\u0bcd:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1 \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0baf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc7 limitation period \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd;<br>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd cognizance \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd \u0b85\u0b9f\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0b95\u0bbe\u0ba4\u0bc1.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f9fe; <strong>5&#xfe0f;&#x20e3; \u0bae\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0baf \u0b95\u0bbe\u0bb0\u0ba3\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd (Reasons):<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1&#xfe0f;&#x20e3; \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0ba4\u0bbe\u0bae\u0ba4\u0bae\u0bcd \u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb1\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2.<br>2&#xfe0f;&#x20e3; \u201cCognizance\u201d \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0ba8\u0b9f\u0bb5\u0b9f\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8; \u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bcd \u0b85\u0ba4\u0bc8\u0b95\u0bcd \u0b95\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba4\u0bc1.<br>3&#xfe0f;&#x20e3; \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0ba8\u0bcb\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bae\u0bcd \u2014 \u0baa\u0bb4\u0bc8\u0baf \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbe\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bc8\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0b9f\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95,<br>\u0b86\u0ba9\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0ba8\u0bc7\u0bb0\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0ba8\u0b9f\u0bb5\u0b9f\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc8 \u0b8e\u0b9f\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bb5\u0bb0\u0bc8 \u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95 \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f9e0; <strong>6&#xfe0f;&#x20e3; \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0bbf\u0bb3\u0bc8\u0bb5\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u201cSarah Mathew Principle\u201d<\/strong> \u0b89\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bbe\u0ba9\u0ba4\u0bc1.<\/li>\n\n\n\n<li>1981 \u201cSarwan Singh\u201d \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b95\u0bc1\u0bb4\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bae\u0bcd \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bc1.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0b87\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1 \u0b85\u0ba9\u0bc8\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc1\u0bae\u0bcd <strong>\u201cdate of filing\u201d<\/strong> \u0b85\u0b9f\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0bb2\u0bcd limitation \u0b95\u0ba3\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0b9f \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0b87\u0ba4\u0bc1 <strong>\u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bcd \u0baa\u0bbe\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1<\/strong> (Protection of diligent complainant) \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0ba8\u0bc6\u0bb1\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0b95 \u0b85\u0bae\u0bc8\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#x1f3db;&#xfe0f; <strong>7&#xfe0f;&#x20e3; \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bae\u0bcd:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th>\u0bb5\u0bbf\u0bb3\u0bc8\u0bb5\u0bc1<\/th><th>\u0bb5\u0bbf\u0bb5\u0bb0\u0bae\u0bcd<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>\u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bcd \u0ba4\u0bc6\u0bb3\u0bbf\u0bb5\u0bc1<\/td><td>Limitation period-\u0b87\u0bb2\u0bcd \u201cdate of filing\u201d \u0bae\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0baf\u0bae\u0bcd<\/td><\/tr><tr><td>\u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0ba9 \u0baa\u0bbe\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1<\/td><td>\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0ba4\u0bbe\u0bae\u0ba4\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bb0\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b86\u0b95\u0bbe\u0ba4\u0bc1<\/td><\/tr><tr><td>\u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0ba8\u0bc6\u0bb1\u0bbf \u0baa\u0bc6\u0baf\u0bb0\u0bcd<\/td><td>\u201cSarah Mathew Principle\u201d<\/td><\/tr><tr><td>\u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0ba4\u0ba9\u0bcd\u0bae\u0bc8<\/td><td>4:1 \u0baa\u0bc6\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0ba9\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 (Constitution Bench)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n        <div class=\"quiz-container\" data-quiz-id=\"\">\r\n            <div class=\"quiz-header\">\r\n                <h3 class=\"quiz-title\">GENIUS LAW ACADEMY - www.service-public.in<\/h3>\r\n                <div class=\"quiz-progress\">\r\n                    <div class=\"progress-bar\">\r\n                        <div class=\"progress-fill\" style=\"width: 0%\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <span class=\"progress-text\">Question <span class=\"current-question\">1<\/span> of <span class=\"total-questions\">15<\/span><\/span>\r\n                <\/div>\r\n            <\/div>\r\n            \r\n            <form class=\"quiz-form\">\r\n                <div class=\"quiz-slides\">\r\n                                            <div class=\"quiz-slide active\" data-question-index=\"0\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>1. \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b8e\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0b86\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0bb5\u0bb4\u0b99\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bc1?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_0\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">2011<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_0\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">2013<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_0\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">2014<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_0\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">2016<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"1\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>2. \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bb3\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0ba4\u0bbf \u0baf\u0bbe\u0bb0\u0bcd?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_1\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0b86\u0bb0\u0bcd.\u0b8e\u0bae\u0bcd. \u0bb2\u0bcb\u0ba4\u0bbe<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_1\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0baa\u0bbf.\u0b8e\u0ba9\u0bcd. \u0baa\u0b95\u0bb5\u0ba4\u0bbf<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_1\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0b9a\u0bbe\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bcd\u0bb0\u0bae\u0bcc\u0bb2\u0bbf \u0baa\u0bbf\u0bb0\u0b9a\u0bbe\u0ba4\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_1\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0b9c\u0bb8\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0bb8\u0bcd \u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bbe\u0b95\u0bbf \u0b95\u0bcb\u0bb7\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"2\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>3. \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b8e\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0baa\u0bbf\u0bb0\u0bbf\u0bb5\u0bc1\u0b9f\u0ba9\u0bcd \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bc1\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0ba4\u0bc1?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_2\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">CrPC Section 468\u2013473<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_2\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">IPC Section 498A<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_2\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">CPC Order 21<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_2\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Evidence Act Section 65<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"3\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>4. \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bae\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0baf \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0b95\u0bc7\u0bb3\u0bcd\u0bb5\u0bbf \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0ba9?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_3\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bb5\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b85\u0b9f\u0bc8\u0baf\u0bbe\u0bb3\u0bae\u0bcd \u0b95\u0ba3\u0bcd\u0b9f \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_3\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation period \u0b8e\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bcb\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd? \u2013 \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd \u0b85\u0bb2\u0bcd\u0bb2\u0ba4\u0bc1 cognizance \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd?<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_3\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0ba9\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bc1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_3\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bb0\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0baf\u0bb2\u0bbe\u0bae\u0bbe?<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"4\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>5. Sarah Mathew \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b8e\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0bae\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc8\u0baf \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc8 \u0bae\u0bc0\u0bb3\u0bbe\u0baf\u0bcd\u0bb5\u0bc1 \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_4\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Sarwan Singh (1981)<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_4\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">D.K. Basu (1996)<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_4\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Maneka Gandhi (1978)<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_4\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Arnesh Kumar (2014)<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"5\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>6. Bharat Damodar Kale \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0ba9 \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0ba4\u0bc1?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_5\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation cognizance \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_5\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation complaint \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_5\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0ba4\u0bc1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_5\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0baa\u0bc1\u0ba4\u0bbf\u0baf \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95 \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0ba4\u0bc1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"6\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>7. Limitation period \u0b86\u0bb0\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0bae\u0bc2\u0bb2 \u0b95\u0bbe\u0bb0\u0ba3\u0bae\u0bcd \u0b8e\u0ba4\u0bc1?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_6\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0ba9\u0bc8 \u0b85\u0bb3\u0bb5\u0bc1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_6\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0b9a\u0bc6\u0baf\u0bcd\u0baf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_6\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0bb5\u0bbf\u0b9a\u0bbe\u0bb0\u0ba3\u0bc8 \u0b86\u0bb0\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_6\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0ba4\u0bc7\u0ba4\u0bbf<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"7\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>8. Section 469 CrPC \u0b8e\u0ba4\u0bc8\u0baa\u0bcd \u0baa\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0bbf\u0baf\u0ba4\u0bc1?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_7\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0ba9\u0bc8\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0bb5\u0b95\u0bc8<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_7\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation \u0b86\u0bb0\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bcd (commencement of limitation)<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_7\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0bb5\u0bbf\u0b9a\u0bbe\u0bb0\u0ba3\u0bc8 \u0ba8\u0b9f\u0bc8\u0bae\u0bc1\u0bb1\u0bc8<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_7\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0bae\u0bc7\u0bb2\u0bcd \u0bae\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0baf\u0bc0\u0b9f\u0bc1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"8\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>9.  \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bc2\u0bb1\u0bbf\u0baf\u0ba4\u0bc1: \u201cThe complainant should not suffer due to court\u2019s delay.\u201d \u0b87\u0ba4\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0bb3\u0bcd?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_8\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1\u0bae\u0bcd \u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0ba9\u0bc8 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0b95\u0bcd\u0b95 \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_8\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bcd \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0ba4\u0bbe\u0bae\u0ba4\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bbe\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0b95\u0bcd \u0b95\u0bc2\u0b9f\u0bbe\u0ba4\u0bc1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_8\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0bae\u0bc1\u0b9f\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95 \u0bb5\u0bbf\u0bb0\u0bc8\u0bb5\u0bbe\u0b95 \u0bae\u0bc1\u0baf\u0bb2 \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bc1\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_8\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb1\u0bbf\u0b9e\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b85\u0baa\u0bb0\u0bbe\u0ba4\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"9\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>10. \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0b89\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bbe\u0ba9 \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0ba8\u0bc6\u0bb1\u0bbf \u0b8e\u0ba4\u0bc1?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_9\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u201cSarah Mathew Principle\u201d<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_9\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u201cBasu Doctrine\u201d<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_9\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u201cGopala Rule\u201d<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_9\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u201cJudicial Delay Theory\u201d<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"10\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>11. \u201cSarah Mathew Principle\u201d \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0ba9?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_10\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bae\u0bcd \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0ba4\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb2\u0bcd \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_10\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation \u0b95\u0bbe\u0bb2\u0bae\u0bcd \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1 cognizance \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_10\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation \u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0ba9\u0bc8 \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_10\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0ba4\u0bc1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"11\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>12. \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0baa\u0bc6\u0bb0\u0bc1\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bbe\u0ba9\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u2013 \u0b9a\u0bbf\u0bb1\u0bc1\u0baa\u0bbe\u0ba9\u0bcd\u0bae\u0bc8 \u0bb5\u0bbf\u0b95\u0bbf\u0ba4\u0bae\u0bcd \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0ba9?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_11\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">4:1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_11\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">3:2<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_11\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">5:0<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_11\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">2:3<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"12\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>13. Minority \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0ba4\u0bbf\u0baf\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b95\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0ba9?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_12\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation period cognizance \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_12\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation complaint \u0ba8\u0bbe\u0bb3\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0ba4\u0bca\u0b9f\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_12\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">Limitation \u0baa\u0bca\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0ba4\u0bc1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_12\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0ba9\u0bc8 \u0bb5\u0bb4\u0b99\u0bcd\u0b95 \u0bb5\u0bc7\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbe\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"13\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>14. Sarah Mathew \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f \u0bb5\u0bbf\u0bb3\u0bc8\u0bb5\u0bc1 \u0b8e\u0ba9\u0bcd\u0ba9?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_13\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0ba8\u0bc7\u0bb0\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbf\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0bb0\u0bcd \u0b85\u0bb3\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bb5\u0bb0\u0bc1\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0ba8\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0baf\u0bae\u0bcd \u0b95\u0bbf\u0b9f\u0bc8\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0ba4\u0bc1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_13\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0baa\u0bb4\u0bc8\u0baf \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0bb0\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_13\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0bae\u0bb0\u0bc1\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bc1\u0bb5 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bcd\u0bb1\u0b99\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bcd \u0ba4\u0b9f\u0bc8<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_13\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0baa\u0bc1\u0ba4\u0bbf\u0baf \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0bae\u0bcd \u0b89\u0bb0\u0bc1\u0bb5\u0bbe\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bae\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                            <div class=\"quiz-slide \" data-question-index=\"14\">\r\n                            <div class=\"quiz-question\">\r\n                                <h4>15. \u0b87\u0ba8\u0bcd\u0ba4 \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0ba8\u0bcb\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bae\u0bcd?<\/h4>\r\n                                <div class=\"quiz-answers\">\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_14\" \r\n                                                   value=\"0\" \r\n                                                   data-correct=\"1\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0ba8\u0bbf\u0baf\u0bbe\u0baf\u0bae\u0bbe\u0ba9 \u0bae\u0ba9\u0bc1\u0ba4\u0bbe\u0bb0\u0bb0\u0bc8 \u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0ba4\u0bbe\u0bae\u0ba4\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bbe\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bbe\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbe\u0bae\u0bb2\u0bcd \u0baa\u0bbe\u0ba4\u0bc1\u0b95\u0bbe\u0baa\u0bcd\u0baa\u0ba4\u0bc1<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_14\" \r\n                                                   value=\"1\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0bae\u0ba9\u0bcd\u0bb1 \u0baa\u0bca\u0bb1\u0bc1\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc8 \u0ba8\u0bc0\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1\u0ba4\u0bb2\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_14\" \r\n                                                   value=\"2\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bb1\u0bbf\u0b9e\u0bb0\u0bcd\u0b95\u0bb3\u0bc8 \u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0bbf\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bb2\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                            <label class=\"quiz-answer\">\r\n                                            <input type=\"radio\" \r\n                                                   name=\"question_14\" \r\n                                                   value=\"3\" \r\n                                                   data-correct=\"0\">\r\n                                            <span class=\"answer-text\">\u0ba4\u0ba3\u0bcd\u0b9f\u0ba9\u0bc8 \u0b95\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0ba4\u0bcd\u0ba4\u0bb2\u0bcd<\/span>\r\n                                        <\/label>\r\n                                                                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                                    <\/div>\r\n                \r\n                <div class=\"quiz-navigation\">\r\n                    <button type=\"button\" class=\"quiz-prev\" style=\"display: none;\">Previous<\/button>\r\n                    <button type=\"button\" class=\"quiz-next\">Next Question<\/button>\r\n                    <button type=\"submit\" class=\"quiz-submit\" style=\"display: none;\">Submit Quiz<\/button>\r\n                <\/div>\r\n            <\/form>\r\n            \r\n            <div class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\r\n                <h4>Your Results<\/h4>\r\n                <p class=\"score-display\"><\/p>\r\n                <div class=\"answers-review\"><\/div>\r\n                <button class=\"retry-quiz\">Try Again<\/button>\r\n            <\/div>\r\n        <\/div>\r\n        \n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#x2696;&#xfe0f; \u0baa\u0b95\u0bc1\u0ba4\u0bbf 1 \u2013 \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b85\u0b9f\u0bbf\u0baa\u0bcd\u0baa\u0b9f\u0bc8 \u0bb5\u0bbf\u0bb5\u0bb0\u0bae\u0bcd (Background of the Case) \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0baa\u0bc6\u0baf\u0bb0\u0bcd:Sarah Mathew vs Institute of Cardio Vascular Diseases by Dr. K.M. Cherian &amp; Others \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bc1 \u0ba4\u0bc7\u0ba4\u0bbf: 26 \u0ba8\u0bb5\u0bae\u0bcd\u0baa\u0bb0\u0bcd 2013\u0ba8\u0bc0\u0ba4\u0bbf\u0baa\u0ba4\u0bbf\u0b95\u0bb3\u0bcd: \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bc1 \u0b8e\u0ba3\u0bcd: Criminal Appeal No. 286 of 2008(\u0bae\u0bc1\u0ba9\u0bcd\u0baa\u0bc1 Madras High Court \u0ba4\u0bc0\u0bb0\u0bcd\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb2\u0bbf\u0bb0\u0bc1\u0ba8\u0bcd\u0ba4\u0bc1 \u0bae\u0bc7\u0bb2\u0bcd\u0bae\u0bc1\u0bb1\u0bc8\u0baf\u0bc0\u0b9f\u0bc1) &#x1f9fe; \u0bb5\u0bb4\u0b95\u0bcd\u0b95\u0bbf\u0ba9\u0bcd \u0b9a\u0bbe\u0bb0\u0bae\u0bcd (Facts of the Case): &#x2696;&#xfe0f; \u0b9a\u0b9f\u0bcd\u0b9f\u0baa\u0bcd\u0baa\u0bbf\u0bb0\u0b9a\u0bcd\u0b9a\u0bbf\u0ba9\u0bc8 (Legal Issue): [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[731],"tags":[],"class_list":["post-17108","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-731"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/service-public.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17108","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/service-public.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/service-public.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/service-public.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/service-public.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17108"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/service-public.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17108\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17110,"href":"https:\/\/service-public.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17108\/revisions\/17110"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/service-public.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/service-public.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/service-public.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}